Przejdź do treści

Ceny ustawowe a jednak transferowe – kilka słów o zmianach w prawie energetycznym

4 listopada 2022 roku weszła w życie Ustawa z dnia 27 października 2022 r. o środkach nadzwyczajnych mających na celu ograniczenie wysokości cen energii elektrycznej oraz wsparciu niektórych odbiorców w 2023 roku (Dz.U. 2022 poz. 2243; dalej Ustawa). Ustawa przewiduje specjalną ochronę dla tak zwanych „odbiorców uprawnionych”. Wśród nich znajdują się także mikro, mali i średni przedsiębiorcy. Omawiane zmiany legislacyjne mają spowodować, że niezależnie od wzrostu cen energii elektrycznej na rynku hurtowym w 2023 roku w rozliczeniach z odbiorcami uprawnionymi stosowana będzie cena maksymalna.

Limit dla MŚP

Dla przedsiębiorców z sektora MŚP Ustawa przewiduje limit ceny na poziomie 785 zł/MWh. Cena ta nie zawiera VAT oraz podatku akcyzowego.

Art. 2 Ustawy

Użyte w ustawie określenia oznaczają:

1) cena maksymalna – cenę energii elektrycznej wynoszącą:
b) 785 zł/MWh – w przypadku odbiorców uprawnionych, o których mowa w pkt 2 lit. b-eprzy czym cena ta

nie zawiera podatku od towarów i usług, o którym mowa w ustawie z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2022 r. poz. 931, z późn. zm. 2 ), oraz podatku akcyzowego, o którym mowa w ustawie z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 143, 1137, 1488, 1967, 2180 i 2236);

Z brzmienia przytoczonego przepisu wynika, że w transakcji kontrolowanej sprzedaży energii elektrycznej:

  • w okresie obowiązywania Ustawy, czyli od 1 grudnia 2022 roku do 31 grudnia 2023 roku, spółka obrotu nie może stosować ceny wyższej niż 785 zł/MWh netto
  • jeżeli stroną transakcji kontrolowanej jest podmiot powiązany, który spełnia definicję MŚP.

Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 1-3 Ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz.U.2021.162 t.j.) podmiotami z sektora MŚP są przedsiębiorcy spełniający poniższe warunki.

Definicja MŚP

Cena maksymalna, ale nieregulowana

Jednocześnie Ustawa wprowadza obowiązek przekazania odpisu na Fundusz Wyrównania Różnicy Ceny (art. 21 Ustawy; dalej FWRC). Obowiązek ten dotyczy zarówno wytwórców energii elektrycznej, jak i spółki obrotu. Z kolei sposób kalkulacji limitu ceny – w podziale na technologie wytwarzania – reguluje Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 8 listopada 2022 r. w sprawie sposobu obliczania limitu ceny (Dz.U. 2022 poz. 2284).

Analizując przepisy obu aktów prawnych, można dojść do wniosku, że w znacznym stopniu wpływają one na niektóre z transakcji kontrolowanych realizowanych w grupach energetycznych.

Wpływ zmian regulacyjnych na niektóre z transakcji kontrolowanych

Jak wynika z powyższego zestawienia, mimo wyraźnej ingerencji ustawodawcy, omawiane zmiany legislacyjne nie wprowadzają ceny regulowanej. Unormowany został jedynie górny limit ceny w przypadku sprzedaży do uprawnionych odbiorców końcowych oraz górny limit ceny sprzedaży energii elektrycznej, po przekroczeniu którego powstanie obowiązek odprowadzenia odpisu.

Można zakładać, że w warunkach rynkowych strony takich transakcji mogłyby określić cenę sprzedaży zarówno poniżej wskazanego limitu, ale także powyżej niego, w przypadkach, gdy nie została określona cena maksymalna. Jednakże należy mieć na uwadze, że w drugiej sytuacji konsekwencją takiego działania będzie przekazanie nadwyżki przychodu na FWRC.

Oznacza to, że w żadnej z powyższych transakcji nie znajdzie zastosowana wyłączenie z art. 11b pkt 1 Ustawy o CIT:

Art.  11b Ustawy o CIT

Przepisów niniejszego rozdziału nie stosuje się do:

  1. transakcji kontrolowanych oraz transakcji, innych niż transakcje kontrolowane, w których cena lub sposób określenia ceny przedmiotu takiej transakcji wynika z przepisów ustaw lub wydanych na ich podstawie aktów normatywnych;

Zarówno spółki obrotu, jak i wytwórcy będą więc zobowiązani do udokumentowania sprzedaży energii elektrycznej, jeżeli transakcja ta będzie realizowana z podmiotem powiązanym i zostaną spełnione pozostałe przesłanki ustawowe.


© Michał Czech

członek Stowarzyszenia Centrum Cen Transferowych, ekspert w zespole cen transferowych w Grupie Kapitałowej PGE

Materiał chroniony prawem autorskim. Materiał może być rozpowszechniany pod warunkiem podania źródła (adresu strony internetowej) oraz nazwiska autora. Autor ani Wydawca nie ponoszą żadnej odpowiedzialności za wykorzystanie materiału.